زمینه مطالعات اجتماعی

به نام خدا
زمینه های پیدایش مطالعات اجتماعی ضرورت واهمیت آن

اصطلاح مطالعات اجتماعی نخستین بار توسط جسی جونز در سال 1905در آمریکا به کار گرفته شده است.وی در مقاله ای اظهار داشت که سیاهان جوان آمریکایی وسرخ پوستان در تطبیق خود با جامعه جدید ناتوان هستند، مگر این که به آنان کمک شود تا جامعه و نیروهای اجتماعی را که در آن عمل می کنند و نیز راههای شناخته شده و پاسخ فعال به نیروهای اجتماعی را درک کنند، بدین طریق می توانند بر مشکل تطبیق خود با جامعه غلبه کنند .اشغال ژاپن توسط آمریکایی ها برای اولین بار زمینه آشنایی برنامه ریزان درسی ژاپن رابا مطالعات اجتماعی فراهم کرد. با شروع انقلاب تربیتی در دهه 1960در آمریکا که امواج آن برنامه های درسی کشور های مختلف جهان از قاره اروپا تا اقیانوسیه حتی آفریقا را تحت تاثیر خود قرار داد، مطالعات اجتماعی به عنوان یک ماده درسی به کشور های مختلف جهان شناسانده شد . در ایران مطالعات اجتماعی به عنوان یک ماده درسی با ساختاری در هم تنیده از طریق کتاب جامعه و تعلیم وتربیت تالیف دکتر علی شریعتمداری معرفی شد .
اهمیت آموزش مطالعات اجتماعی:
مطالعات اجتماعی به مطالعه روابط انسانی برای ایجاد مسوولیت های اجتماعی در مدرسه و جامعه می پردازد. با توجه به محتوای برنامه درسی مطالعات اجتماعی که شامل موضوعات تاریخی ، جغرافیایی، اجتماعی ، اقتصادی،مردم شناسی، جامعه شناسی و علوم سیاسی می باشد، معلم حرفه ای می تواند مطالعات اجتماعی را یک فرایند در نظر بگیرد و با روش آموزش مشارکتی تدریس، به اجتماعی شدن روابط انسان ومحیط های پرورش اخلاقی شخصیت و...... بپر دازد. در مطالعات اجتماعی سازگاری بین فرد وجامعه ، افزایش مهارت های عقلانی که در سایه تلفیق تجربه و دانش حاصل می شود از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد و در نهایت منجر به تربیت شهروندی سازگار می گردد.
اهمیت مطالعات اجتماعی وقتی بهتر می شود که به نابهنجاری های مو جود از قبیل آلودگی محیط زیست، افزایش مواد مخدر، افزایش بزهکاری ،عدم اجرای قانون و.....را مشاهده می نماییم .
برنامه درسی مطالعات اجتماعی فراگیران را به این مشکل آشنا می کند و آنها را در یافتن راه کارها و راه حل هایی جهت برخورد با این مشکلات آماده می سازد .
در مطالعات اجتماعی به ماهیت فرد و جامعه و روابط بین آنها، ارزش ودانش، اطلاعات علمی ،ارزش های اخلاقی در جامعه و مبادی اعتقادی توجه ویژه شده است .با توجه به نیاز ها وفرهنگ ها و آداب مختلف موجود در کشور نقش دانش آموزان در فعالیت های مشارکتی مدرسه و........از محور های اصلی برنامه درسی مطالعات اجتماعی می باشد .
اهداف غایی مطالعات اجتماعی عبارت اند از : خود شناسی ،درک گذشته و حال وآینده، توانایی حل مسئله ، مشارکت فعال در جامعه، درک ارتباطات انسانی، شناخت تعامل انسان با محیط های طبیعی و اجتماعی ، بررسی جنبه های سیاسی اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جوامع، شناخت تنوع و تغییرات در جوامع، سازگاری اجتماعی، توسعه قوای عقلانی دانش آموز ،شناخت گروهها و سازمان و بالاخره تربیت شهروند شایسته می باشد.
بنابراین شایسته است در کلاس های درس مطالعات اجتماعی :
1. احترام و توجه به نظرات دانش آموزان به نحوی که با دقت به سخنان آنها گوش دهند ودر نهایت صبر به آنان پاسخ صحیح دهند .
2. داشتن روحیه شاد و پر نشاط به نحوی که درس زنده به نظر آید و شوق یادگیری را در دانش آموزان افزایش دهد .
3. تشویق به کار های گروهی و ایجاد گروه جمعی در کلاس که خود سبب شادی و نشاط می شود .
4. داشتن اطلاعات علمی فراتر از کتاب برای معلم به نظر می رسد زیرا سبب می شود که کلاس برای شاگردانی که کتاب را در خانه یاد می گیرند جذاب باشد.
گرفته شده از: کتاب آموزش درس مطالعات اجتماعی نوشته دکتر حسین انصاریان و دیگران